Rok 2025 był dla Fundacji Uniwersytetu w Białymstoku czasem intensywnej działalności kulturalnej, naukowej i społecznej. Realizowaliśmy projekty łączące środowisko akademickie z artystami i mieszkańcami Białegostoku, wspieraliśmy młode osoby poprzez Fundusz Pomocy Stypendialnej, rozwijaliśmy działalność wydawniczą oraz tworzyliśmy przestrzeń do spotkania, współpracy i wymiany doświadczeń.
Szczególne miejsce w działalności Fundacji zajęły przedsięwzięcia na styku nauki, sztuki i zaangażowania społecznego. Kontynuowaliśmy Program Rezydencji Teatralnych UCK, rozwijaliśmy współpracę z twórcami niezależnymi i środowiskiem akademickim, a także wspieraliśmy inicjatywy związane z literaturą, ruchem, świadomością ciała i kulturą regionu.
Jednym z najważniejszych przedsięwzięć Fundacji w 2025 roku była siódma edycja Programu Rezydencji Teatralnych UCK. Program, realizowany od 2018 roku, stał się ważną przestrzenią prezentacji niezależnej twórczości teatralnej oraz współpracy pomiędzy artystami, środowiskiem akademickim i mieszkańcami Białegostoku.
W 2025 roku po raz pierwszy w ramach programu nawiązaliśmy współpracę z Teatrem Czrevo. Jej efektem była realizacja monodramu „Mały doktor wrócił” w wykonaniu Rafała Pietrzeka, według scenariusza Joanny Troc. Przedstawienie wprowadziło do programu kolejną ważną formę teatralną – teatr dokumentalny, określany również jako verbatim. Pokazy spektaklu zostały włączone do programu kulturalnego towarzyszącego Ogólnopolskiemu Zjazdowi Socjologicznemu.
Drugim ważnym elementem programu była realizacja partycypacyjnego spektaklu w formule czytania performatywnego. Tym razem sięgnęliśmy po prozę Adanii Shibli i jej książkę „Dotyk”. W przedsięwzięciu uczestniczyli studenci, akademicy oraz mieszkańcy Białegostoku. Uczestnicy nie byli jedynie odbiorcami przedstawienia – wspólnie tworzyli jego formę, czytając tekst sobie nawzajem i uczestnicząc w pracy warsztatowej.
Projekt został przygotowany pod opieką merytoryczną i metodologiczną dr Katarzyny Niziołek, we współpracy z artystkami tańca Ksymeną Wojtkowską i Dorotą Baranowską. Wykorzystano techniki czytania performatywnego oraz choreografii społecznej. Czytania zostały zaprezentowane w Galerii im. Sleńdzińskich oraz Centrum Aktywności Społecznej w Białymstoku.
Program został uzupełniony o wystawę prezentującą wieloletnie doświadczenia związane z badaniami opartymi na teatrze (theatre-based research). Ekspozycja podsumowywała działania prowadzone przez dr Katarzynę Niziołek w latach 2014–2025 w ramach Pracowni Sztuki Społecznej i Fundacji. Pokazano m.in. projekty „Metoda ustawień narodowych”, „Modlitwa. Teatr powszechny”, „Bieżenki”, „Żywe torpedy” i „Walizka”, a także najnowsze działania związane z realizacją „Dotyku” Adanii Shibli.
Łącznie w pokazach „Małego doktora wrócił” oraz czytaniach „Dotyku” uczestniczyło około 220 osób. Na realizację siódmej edycji Programu Rezydencji Teatralnych Fundacja pozyskała z Urzędu Miasta Białegostoku dotację w wysokości 30 000 zł.
Program Rezydencji Teatralnych pozostaje jednym z najważniejszych przykładów działalności Fundacji na rzecz łączenia nauki, sztuki i lokalnej społeczności. Dzięki kolejnym edycjom Białystok staje się miejscem prezentacji niezależnej twórczości, eksperymentowania z nowymi formami teatralnymi oraz dialogu pomiędzy artystami, badaczami i mieszkańcami.
W 2025 roku Fundacja rozwijała również działania związane z promocją współczesnej kultury i literatury polskiej poza granicami kraju. Przygotowaliśmy rozbudowaną ofertę realizacji projektu „Kultura wielu głosów – promocja współczesnej sztuki i literatury polskiej w Wilnie”, skierowanego przede wszystkim do młodej Polonii wileńskiej.
Projekt zakładał realizację w Białymstoku i Wilnie programu obejmującego m.in. warsztaty, wykłady, spektakle, pokazy filmowe, dyskusje, spacery edukacyjne, wystawy oraz wizyty w instytucjach kultury. Jego ideą było pokazanie najnowszych zjawisk w polskiej kulturze i literaturze oraz stworzenie przestrzeni do spotkania młodego środowiska polonijnego z przedstawicielami różnych dziedzin nauki i kultury.
Przygotowanie projektu o planowanej wartości ponad 300 000 zł było dużym przedsięwzięciem organizacyjnym i programowym. Choć projekt nie uzyskał ostatecznie finansowania, prace nad nim pozwoliły Fundacji rozwinąć kontakty i przygotować podstawy do dalszych działań związanych z promocją polskiej kultury i współpracą międzynarodową.
Od stycznia do czerwca 2025 roku kontynuowaliśmy współpracę z Ksymeną Wojtkowską, animatorką tańca i ruchu oraz doktorantką Uniwersytetu w Białymstoku, w ramach zajęć „Świadomość ciała”.
Kameralne spotkania skierowane do osób dorosłych opierały się na nauce poprzez doświadczenie. Uczestnicy pracowali z własnym ciałem poprzez ruch, oddech, dotyk i praktykę uważności. Ważnym elementem zajęć była również indywidualna refleksja oraz rozmowa i wymiana doświadczeń w grupie.
Zajęcia były kolejnym przykładem współpracy Fundacji z młodymi twórcami i badaczami oraz wykorzystywania sztuki, ruchu i pracy z ciałem jako narzędzi budowania relacji i rozwijania świadomości uczestników.
Ważnym obszarem działalności Fundacji pozostaje wspieranie publikacji naukowych i popularyzujących wiedzę o regionie. W 2025 roku zorganizowaliśmy spotkanie promujące książkę Katarzyny Sawickiej-Mierzyńskiej „Opowiedzieć Białystok, opowiedzieć Podlasie. Szkice o literaturze polsko-białoruskiego pogranicza”.
Spotkanie odbyło się 21 marca 2025 roku w Centrum im. Ludwika Zamenhofa i zostało poświęcone zagadnieniom podlaskiego regionalizmu literackiego. W rozmowie, obok autorki, uczestniczyła Danuta Zawadzka, a spotkanie prowadziła Katarzyna Niziołek.
Publikacja, wydana przez Fundację dzięki dotacji pozyskanej w 2024 roku z Urzędu Miasta Białegostoku, jest szóstym tomem serii „Biała Seria. Podlaski Regionalizm Literacki”. Wydawnictwa Fundacji pomagają dokumentować i popularyzować dorobek naukowy oraz literacki związany z Podlasiem i jego wielokulturowym dziedzictwem.
Istotną częścią działalności Fundacji jest Fundusz Pomocy Stypendialnej, dzięki któremu możemy wspierać osoby znajdujące się w trudniejszej sytuacji materialnej i pomagać im w kontynuowaniu edukacji.
W 2025 roku stypendia otrzymywało łącznie sześć osób. W pierwszej części roku każda z nich otrzymywała 100 zł miesięcznie, natomiast od września przyznawane były stypendia w wysokości 70 zł miesięcznie. Łącznie w ciągu roku na stypendia edukacyjne przeznaczyliśmy 5 280 zł.
Fundusz jest finansowany przede wszystkim dzięki darowiznom przekazywanym przez pracowników Uniwersytetu w Białymstoku oraz darczyńców indywidualnych. W 2025 roku na jego konto wpłynęło 4 822 zł darowizn. Każda wpłata ma znaczenie i bezpośrednio przekłada się na możliwość udzielania kolejnego wsparcia.
Fundacja kontynuowała także działalność Funduszu na rzecz Julii i Kamila Sosnowskich, utworzonego z inicjatywy pracowników Zakładu Pedagogiki Społecznej Wydziału Nauk o Edukacji UwB. Fundusz służy finansowemu wsparciu dzieci zmarłego pracownika Uniwersytetu w Białymstoku dr. hab. Tomasza Sosnowskiego.
W 2025 roku na Fundusz wpłynęło 1 200 zł dobrowolnych darowizn. Dzięki zaangażowaniu darczyńców stan środków na koniec roku wyniósł 2 100 zł, które mogą zostać wykorzystane na dalsze wsparcie rodziny.
Ważnym elementem działalności Fundacji jest również informowanie o realizowanych przedsięwzięciach i efektach naszej pracy. W 2025 roku informacje o działalności Fundacji były publikowane przede wszystkim za pośrednictwem profilu organizacji w mediach społecznościowych, a także stron Uniwersytetu w Białymstoku i innych kanałów komunikacyjnych.
Dzięki temu informacje o wydarzeniach, publikacjach, projektach i możliwościach wsparcia mogły docierać zarówno do społeczności akademickiej, jak i mieszkańców Białegostoku oraz osób zainteresowanych działalnością kulturalną, naukową i społeczną Fundacji.
W ramach naszego serwisu www stosujemy pliki cookies zapisywane na urządzeniu użytkownika w celu dostosowania zachowania serwisu do indywidualnych preferencji użytkownika oraz w celach statystycznych. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej. Więcej informacji można znaleźć w Polityce Prywatności
Korzystając ze strony wyrażają Państwo zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z ustawieniami przeglądarki.
